Στρατηγικός σχεδιασμός και δημιουργία δομών ημερήσιας φροντίδας για άτομα με αυτισμό: Το παράδειγμα της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας

Abstract

Η διάγνωση αλλά και οιδιά βίου θεραπευτικές παρεμβάσεις, αποτελούν ένα κρίσιμο αντικείμενο συνολικά των υπηρεσιών ψυχικής υγείας και ιδιαίτερα αυτών που απευθύνονται στα άτομα με διαταραχές στο φάσμα του αυτισμού. Πέρα από τους φορείς οι οποίοι εμπλέκονται στο σχεδιασμό και την δημιουργία των δομών οι οποίες επιτελούν αυτό το έργο, είναι εμφανές ότι πέρα από τις θεραπευτικές παρεμβάσεις απαιτούνται και επιμέρους παρεμβάσεις όπως π.χ. εκπαιδευτικές, οι οποίες αναδεικνύουν την ανάγκη για την ύπαρξη δομών οι οποίες θα παρέχουν ένα πλήρες φάσμα υπηρεσιών. Αυτό σημαίνει επίσης ότι είναι απαραίτητη η συνεργασία και η διασύνδεση των επιμέρους υπηρεσιών διαφόρων υπουργείων όπως το Υπουργείο Υγείας και το Υπουργείο Υγείας Παιδείας. Έτσι για την πλευρά της διάγνωσης η έμφαση δίνεται στην διεπιστημονικότητα των ομάδων προκειμένου να διασφαλιστεί το υψηλότερο δυνατό επίπεδο κλινικής εμπειρίας και τεχνογνωσίας όπως επίσης και σωστή εφαρμογή των απαραίτητων διαγνωστικών διαδικασιών προκειμένου κάθε άτομο να λάβει τη σωστή και ακριβή εικόνα για την κατάστασή του επιπλέον η εξατομικευμένη αξιολόγηση των διαφορετικών τομέων της συμπεριφοράς είναι επίσης απαραίτητη σε συνδυασμό με την ηλικία του ατόμου προκειμένου να σχεδιαστεί ένα εξατομικευμένο πλάνο για την παρέμβαση που χρειάζεται προκειμένου να βοηθηθεί το άτομο αυτό. Στο επίπεδο της αντιμετώπισης, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εξατομίκευση προκειμένου τα άτομα να λαμβάνουν τις κατάλληλες θεραπευτικές προσεγγίσεις έτσι ώστε να υποβοηθούν στην ένταξη και ενσωμάτωση τους μέσα από ένα κατάλληλο εξειδικευμένο πρόγραμμα επιπλέον αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να υπάρχουν διαθέσιμες εναλλακτικές δομές και εναλλακτικά προγράμματα προκειμένου να καλυφθούν αυτές οι ανάγκες οι δομές που παρέχουν διάγνωση αξιολόγηση σχεδιασμό παρέμβασης και συμβουλευτική υποστήριξη θα πρέπει να διαθέτουν την κατάλληλη ομάδα εξειδικευμένων στελεχών και να προωθούν την εφαρμογή του θεραπευτικού και εκπαιδευτικού προγράμματος για το εκάστοτε παιδί Τα κέντρα ημέρας είναι δομές για την παροχή υπηρεσιών στα άτομα με διαταραχές στο φάσμα του αυτισμού προκειμένου να γίνει αποτροπή της κοινωνικής απομόνωσης και της περιθωριοποίησης των ατόμων αυτών. Στα κέντρα αυτά σκοπός είναι να βελτιωθούν οι δεξιότητες και ικανότητες τους που τους επιτρέπουν την κοινωνική ενσωμάτωση τους αλλά και την συνολική αναβάθμιση τους. Τα κέντρα ημέρας επιδιώκουν την επίτευξη αυτού του σκοπού μέσα από κατάλληλες παρεμβάσεις σε ατομικό ομαδικό και συλλογικό επίπεδο σε συνδυασμό με άλλες μονάδες ψυχικής υγείας. Αν και στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι η διαταραχή αυτιστικού φάσματος εμφανίζουν περισσότερα από 1 στα 100 παιδιά στηνΔυτική Ελλάδααυτή τη στιγμή υπάρχει μόνο ένα κέντρο ημέρας στην Αιτωλοακαρνανία ενώ στην Αχαΐα είναι σε φάση κατασκευής. Αντίθετα στην Ηλεία δεν υπάρχει ακόμα μια τέτοια μονάδα. Στην παρούσα εργασία σκοπός είναι να γίνει μια πρόταση όσον αφορά τον σχεδιασμό και την δημιουργία δομών ημερήσιας φροντίδας για άτομα με αυτισμό με βάση τα πιο πρόσφατα ευρήματα της σχετικής με το θέμα βιβλιογραφίας. Πιο συγκεκριμένα γίνεται λόγος στην σημασία της επιλογής σωστών θεραπειών και παρεμβάσεων, ενώ σημαντικό μέρος της εργασίας αφιερώνεται στο σχεδιασμό χωρίς αποκλεισμούς για τους ασθενείς και το σχεδιασμό των χώρων αυτών. Η εργασία χωρίζεται σε τρία κύρια μέρη. Στο πρώτο, παρουσιάζονται βασικές έννοιες σχετικά με τον αυτισμό όπως και επιδημιολογικά στοιχεία και στοιχεία που αφορούν την αξιολόγηση και την φροντίδα των ατόμων με διαταραχές στο φάσμα του αυτισμού. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας παρουσιάζεται η εθνική και κοινωνική πολιτική για τον αυτισμό. Πιο συγκεκριμένα αναφέρονται οι στόχοι της ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης αλλά και οι διαγνωστικοί και αξιολογικοί και υποστηρικτικοί φορείς. Στο τρίτο μέρος της εργασίας γίνεται αναφορά όσον αφορά το στρατηγικό σχεδιασμό των δράσεων για την υποστήριξη ατόμων με αυτισμό με βάση τις δομές ημερήσιας φροντίδας. Αρχικά αναφέρεται ο σκοπός του κέντρου ημέρας, όπως επίσης και η σημασία της επιλογής των θεραπειών και παρεμβάσεων σύμφωνα με την υφιστάμενη βιβλιογραφία. Επιπλέον ακολουθεί η παράθεση της σημασίας του σχεδιασμού χωρίς αποκλεισμούς για τους ασθενείς με διαταραχές αυτιστικού φάσματος όπως επίσης της σημασίας του σχεδιασμού των χώρων και της σημασία της αισθητηριακής αρχιτεκτονικής των χωρών αυτών.Τέλος, γίνεται μία συνολική πρόταση των χαρακτηριστικών των δομών ημερήσιας φροντίδας για άτομα με αυτισμό στη Δυτική Ελλάδα με βάση τα προαναφερθέντα στοιχεία στρατηγικού σχεδιασμού.