Διερεύνηση της κατανάλωσης αντιβιοτικών φαρμάκων πριν (2018-2019) και κατά την διάρκεια της πανδημίας COVID-19 (2020-2021) στη Νοσηλευτική Μονάδα Άργους του Γενικού Νοσοκομείου Αργολίδας

Abstract

Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της κατανάλωσης των αντιβιοτικών και του κόστους αυτών πριν και κατά την διάρκεια της πανδημίας Covid-19 (2018-2021) καθώς και η επίδραση της πανδημίας σε σχέση με την αντιβιοτική θεραπεία στη Νοσηλευτική Μονάδα Άργους του Γενικού Νοσοκομείου Αργολίδας. Μεθοδολογία: Στην συγκεκριμένη μελέτη έγινε καταγραφή των δεδομένων χορήγησης αντιβιοτικών του νοσοκομείου καθώς και του κόστους αυτών όπως παρουσιάζονται στα τιμολόγια προμήθειας. Υπολογίστηκαν οι δείκτες κατανάλωσης αντιβιοτικών και κόστους ενώ πραγματοποιήθηκαν και υποθετικά σενάρια προς εξαγωγή συμπερασμάτων. Η ανωνυμία ασθενών και προμηθευτών διατηρήθηκε καθ΄ όλη την μελέτη. Η περιγραφική στατιστική ανάλυση έγινε με τη χρήση του προγράμματος Microsoft Excel 2021 ενώ η επαγωγική στατιστική ανάλυση έγινε με τη χρήση του πακέτου IBM SPSS Statistics v.29. Αποτελέσματα: Η κατανάλωση σύμφωνα με την οδό χορήγησης υπέδειξε αναλογία 4 προς 1 για τα παρεντερικώς χορηγούμενα αντιβιοτικά σε σχέση με τα από του στόματος για το διάστημα 2018-2021. Σύμφωνα με την ταξινόμηση AWaRe η κατανάλωση αντιβιοτικών της κατηγορίας Watch υπερτερεί με αναλογία 3 προς 2 σε σχέση με την κατηγορία Access ενώ η κατηγορία Reserve καταγράφει μικρά ποσοστά τα οποία αυξάνονται στην διάρκεια της πανδημίας. Η κεφουροξίμη αποτελεί το περισσότερο χορηγούμενο αντιβιοτικό για το διάστημα 2018-2020 ενώ η κεφτριαξόνη και πιο εξειδικευμένα αντιβιοτικά εμφανίζονται στις πρώτες θέσεις για το 2021. Στατιστική σημαντική διαφοροποίηση υπήρξε στην κατανάλωση μεταξύ 2019 και 2020 τόσο για τους τομείς ευθύνης όσο και στα συνολικά στοιχεία του Νοσοκομείου. Το κόστος των αντιβιοτικών σχετίζεται τόσο με την κατανάλωση όσο και την προστασία πατέντας. Το διάστημα 2018-2020 υπάρχει υψηλή δαπάνη για αντιβιοτικά σε μεγαλύτερη χρήση ενώ το 2021 αντιβιοτικά υψηλού κόστους έχουν μεγαλύτερη συμβολή στην φαρμακευτική δαπάνη. Η χρήση γενοσήμων δείχνει ανοδική πορεία η οποία φαίνεται να ελαχιστοποιείται λόγω πανδημίας το 2021 όπου υπάρχει μικρή αύξηση των πρωτότυπων . Οι ρυθμιστικές παρεμβάσεις αποφέρουν όφελος από 23% έως 32% βάσει των υποθετικών σεναρίων. Τέλος η κατανάλωση και το κόστος αντιβιοτικών για τους Covid ασθενείς αυξάνεται σημαντικά ( p=0.027 και p <0.001 αντίστοιχα) μεταξύ των ετών 2020-2021 ενώ σε σύγκριση με τους non-covid ασθενείς έχουν μεγαλύτερη διάρκεια νοσηλείας και υψηλότερο κόστος ανά ημέρα παραμονής στο νοσοκομείο. Συμπεράσματα: Η πανδημία Covid-19 αρχικά μείωσε την κατανάλωση των αντιβιοτικών (2020) λόγω της μη προσέλευσης ασθενών σε περιφερειακά νοσοκομεία αλλά στη συνέχεια την επανάφερε στα προηγούμενα υψηλά επίπεδα. Το κόστος δεν παρουσίασε ιδιαίτερες εναλλαγές όσον αφορά τους non-covid ασθενείς αλλά η χρήση υψηλού κόστους φαρμάκων σε covid ασθενείς είχε επίδραση στη συνολική φαρμακευτική δαπάνη. Τέλος οι ρυθμιστικές παρεμβάσεις αποδεικνύονται ωφέλιμες για την λειτουργία των ελληνικών νοσοκομείων με την περιστολή των δαπανών αλλά φαίνεται να μην έχει τον ίδιο αντίκτυπο σε άλλους παράγοντες της κοινωνίας όπως οι φαρμακευτικές εταιρίες.