Οι Δασμοί Αντί- Ντάμπινγκ της Ευρωπαϊκής Ένωσης: μέσο θεμιτής εμπορικής άμυνας ή μέσο «προστατευτισμού»;

Abstract

Οι Δασμοί Αντί – Ντάμπινγκ (ΔΑ) αποσκοπούν στη διασφάλιση της διεξαγωγής του διεθνούς εμπορίου υπό δίκαιους όρους ανταγωνισμού. Οι εθνικές αρχές, όμως, μπορούν μεν να τους χρησιμοποιήσουν για τη διασφάλιση ενός δίκαιου εμπορίου αλλά μπορούν και να τους χρησιμοποιήσουν καταχρηστικά, ως μέσο ακραίας προστασίας των εγχώριων παραγωγών, επιβάλλοντας επιπλέον δασμούς και καθιστώντας τα εισαγόμενα προϊόντα ακριβότερα σε σχέση με τα ημεδαπά. Λόγω αυτής της διττής τους χρήσης, οι ΔΑ κατέληξαν να είναι ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα μέσα εμπορικής άμυνας. Καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), ως τελωνειακή ένωση, είναι ένας από τους πιο συχνούς χρήστες των ΔΑ, σκοπός του πονήματος είναι να ερευνηθεί με ποιον από τους δύο τρόπους τείνει να τους χρησιμοποιεί. Στο πλαίσιο αυτό, μελετήθηκαν στοιχεία σχετικά με τις 503 ευρωπαϊκές υποθέσεις Αντί – Ντάμπινγκ που προέκυψαν την εικοσαετία 1994-2014. Από τη σχετική έρευνα διαπιστώθηκε ότι η επιβολή οριστικών ΔΑ είναι η συχνότερη έκβαση μίας υπόθεσης. Οι υποθέσεις, που εκκίνησαν προερχόμενες στην πλειονότητά τους από καταγγελίες ενωσιακών βιομηχανιών παραγωγής χάλυβα και χημικών προϊόντων, κατέληξαν στην επιβολή ΔΑ στους συγκεκριμένους τομείς και μάλιστα εναντίον των πιο επίφοβων ανταγωνιστικών οικονομιών, όπως αυτές της Κίνας και της Ινδίας. Οπότε, μπορεί να υποστηριχτεί ότι η Ένωση, προκειμένου να προστατεύσει τις εγχώριες βιομηχανίες της από τον εντεινόμενο ξένο ανταγωνισμό, χρησιμοποιεί τους ΔΑ υποκαθιστώντας την κλασσική δασμολογική προστασία. Όταν, όμως, η επιβολή των δασμών γίνεται χωρίς επαρκή οικονομική ανάλυση, υπάρχουν σημαντικές επιπτώσεις τόσο στο εσωτερικό της Ένωσης όσο και στις σχέσεις της με άλλες χώρες: δεν προστατεύεται το συνολικό συμφέρον της Ένωσης, πυροδοτούνται διαμάχες με τους εμπορικούς της εταίρους ενώ, στην πράξη, οι εξαγωγείς αποφεύγουν την περιοριστική επίδραση των ΔΑ μέσω της ανακατεύθυνσης του εμπορίου.