Πέτρου ελαχίστου Επισκόπου Αργείων. Επιτάφιος εις τον μακάριον Αθανάσιον Επίσκοπον Μεθώνης. Οι πλατωνικές αρετές ενός αγίου του Θ΄αιώνος.

Abstract

Ο Άγιος Πέτρος Άργους αντλώντας στοιχεία από τον χαμένο στις μέρες μας Βίο του Αγίου Αθανασίου Μεθώνης συγγράφει και εκφωνεί τον Επιτάφιο Λόγο του, ένα εκκλησιαστικό εγκώμιο που αποτελεί επί της ουσίας βιογράφιση του Αγίου Αθανασίου Μεθώνης ακολουθώντας πιστά τους κανόνες της βυζαντινής ρητορικής τέχνης, με σκοπό να κατηχήσει τους συνελεγμένους γύρω από το τάφο του Αγίου χριστιανούς. Στο προοίμιο του ρητορικού του λόγου (κεφάλαια 1 και 2) εξηγεί τους λόγους που αναλαμβάνει το έργο αυτό και ποιές δυσκολίες αντιμετωπίζει. Στη συνέχεια, ξεκινά να εγκωμιάζει την επίγεια και ουράνια πατρίδα του Αγίου Αθανασίου καθώς και τους γονείς του (κεφάλαια 3 και 4) αναφέροντας καίρια χαρακτηριστικά της χριστιανικής φιλοσοφίας μέσω παραβολών σε συνδυασμό με πλατωνικά στοιχεία και ψυχικές αρετές (κεφάλαια 5, 6 και 7). Η κλιμάκωση έρχεται στη σύγκριση που κάνει με σπουδαίους νομοθέτες της αρχαίας Ελλάδας (κεφάλαιο 8), καθώς και με διάφορες μεγάλες προσωπικότητες της Βίβλου (κεφάλαια 9 και 10) για να καταλήξει στην περιγραφή του θανάτου του που λογίζεται ως θάνατος φιλοσόφου (κεφάλαια 11, 12 και 13) καταγράφοντας με πλατωνικές πινελιές τα τελευταία του λόγια, χωρίς καμία αναφορά σε θαύματα, εκτός από τη μοναδική στο μύρο που αναβλύζει από τον τάφο του Αγίου (κεφάλαιο 14). Αξίζει να τονιστεί ότι ο Άγιος Πέτρος Άργους ενδιαφέρεται να παρουσιάσει τον ήρωά του ως πρότυπο αγιότητας, στο πρόσωπο του οποίου συγκεντρώνονται οι τέσσερις γενικές αρετές, δηλαδή η σοφία, η ανδρεία, η δικαιοσύνη και η σωφροσύνη για τις οποίες κάνει λόγο ο Πλάτωνας στην Πολιτεία του, καθιστώντας τις έκδηλες σε όλο το κείμενό του.