Αξιολόγηση γνώσεων νοσηλευτικού προσωπικού σχετικά με τον καρκινικό πόνο.

Abstract

Εισαγωγή: Ο πόνος αποτελεί ένα από τα αρχαιότερα ιατρικά προβλήματα. Είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με τον άνθρωπο και τον συνοδεύει από τη γέννηση έως το θάνατό του. Ο διαχωρισμός οξέως – χρόνιου πόνου έχει μεγάλη σημασία για την αντιμετώπιση των ασθενών με καρκινικό πόνο τελικού σταδίου, διότι απαιτεί διαφορετική θεραπευτική αντιμετώπιση. Η αντιμετώπιση του καρκινικού πόνου τα τελευταία 20 χρόνια έχει βελτιωθεί. Η αποτελεσματική χορήγηση των απαιτούμενων αναλγητικών από τους γιατρούς και τους νοσηλευτές είναι ο βασικός άξονας της αντιμετώπισης του καρκινικού πόνου. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να αξιολογηθεί το επίπεδο γνώσεων του νοσηλευτικού προσωπικού σχετικά με τον καρκινικό πόνο σε τυχαίο δείγμα σε ένα γενικό νοσοκομείο της περιφέρειας, σε ένα πανεπιστημιακό νοσοκομείο της περιφέρειας και σε ένα ιδιωτικό νοσοκομείο της πρωτεύουσας. Υλικό και μέθοδος: Στην παρούσα ποσοτική συγχρονική έρευνα έλαβαν συνολικά μέρος 174 νοσηλευτές και βοηθοί νοσηλευτών που εργάζονταν στο ΓΠΝ Τρίπολης «Η Ευαγγελίστρια», στο ΠΓΝ Ιωαννίνων και στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών. Πραγματοποιήθηκε τυχαία δειγματοληψία. Για τη συλλογή των δεδομένων, χρησιμοποιήθηκε ανώνυμο ερωτηματολόγιο δημογραφικών στοιχείων και το ερωτηματολόγιο “Knowledge and Attitudes Survey Regarding Pain” των Betty Ferrell and Margo McCaffery (2008). Αφού εξασφαλίσθηκε η γραπτή άδεια για τη χρήση του ερωτηματολογίου από τους ερευνητές,

2 πραγματοποιήθηκε μετάφραση στην Αγγλική γλώσσα, αντίστροφη μετάφραση και έλεγχος από ομάδα ειδικών. Για την στατιστική ανάλυση χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πακέτο SPSS 19. Ο συντελεστής εσωτερικής συνέπειας Cronbach’s alpha του ερωτηματολογίου ήταν 0,75 γεγονός που δηλώνει ικανοποιητική εσωτερική συνέπεια. Αποτελέσματα: Το 77,6% των συμμετεχόντων ήταν γυναίκες, το 50,4% ήταν >41 ετών ενώ το 43,1% ήταν απόφοιτοι ΤΕΙ. Το 49,6% εργάζονταν σε πανεπιστημιακό νοσοκομείο, το 27,6% εργάζονταν σε χειρουργική κλινική και το 65,5% εργάζονταν >10 έτη. Το ποσοστό λανθασμένων απαντήσεων στο σύνολο των ερωτήσεων ήταν <50% (16 ερωτήσεις στις 36). Στη διμεταβλητή ανάλυση, στο επίπεδο του 20% (p<0,20) βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές σχέσεις ανάμεσα στην ηλικία (p=0.09), το νοσοκομείο εργασίας (p=0.001), την κλινική εργασίας (p<0.001) και τα έτη προϋπηρεσίας (p<0.06) με τη βαθμολογία γνώσεων. Για το λόγο αυτόν, πραγματοποιήθηκε πολυμεταβλητή γραμμική παλινδρόμηση. Συμπέρασμα: Διαπιστώνονται, σημαντικά, οι ελλιπείς γνώσεις του νοσηλευτικού προσωπικού σχετικά με τα οπιοειδή, τον τρόπο χορήγησης και δράσης τους, τη φυσιολογία του πόνου, καθώς και τις μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις που εφαρμόζονται από το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, οι οποίες μπορούν να συμβάλλουν αρνητικά στην παρεχόμενη φροντίδα των ογκολογικών ασθενών. Οι πληροφορίες, που συγκεντρώθηκαν στην παρούσα έρευνα, μπορούν να φανούν χρήσιμες για τον προγραμματισμό των εκπαιδευτικών στρατηγικών, ενώ συγχρόνως οι ερωτήσεις με χαμηλότερο ποσοστό σωστών απαντήσεων μπορούν να λειτουργήσουν ως οδηγός για τους φορείς εκπαίδευσης, αλλά και ως προβληματισμός του παρόντος εργαζόμενου νοσηλευτικού προσωπικού ως προς το πώς θα μπορέσουν να βελτιώσουν την παροχή φροντίδας υγείας σε σχέση με εκείνη που παρέχεται έως και σήμερα.