Η δικτύωση (οριζόντιες συνεργασίες) μεταξύ σχολείων. Η περίπτωση των ΕΠΑ.Λ., στο πλαίσιο της πιλοτικής εφαρμογής του Προγράμματος "Μία Νέα Αρχή στα ΕΠΑ.Λ. - ΜΝΑΕ"

Abstract

Το θέμα της παρούσας εργασίας είναι η δικτύωση (οριζόντιες συνεργασίες) μεταξύ σχολείων. Αρχικά, σε θεωρητικό επίπεδο, διερευνάται το τοπίο των διασχολικών συνεργασιών τόσο στο πλαίσιο του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, όσο και στο πλαίσιο ευρωπαϊκών εκπαιδευτικών συστημάτων. Έμφαση δίνεται στoν τρόπο που οι διασχολικές συνεργασίες λειτουργούν εντός του αγγλικού εκπαιδευτικού πλαισίου, διότι εκεί το θέμα αυτό παρουσιάζει ευρεία εφαρμογή. Η συγκεκριμένη προσέγγιση κρίνεται απαραίτητη, καθώς το τοπίο των διασχολικών συνεργασιών είναι σχετικά καινούργιο για τα ελληνικά εκπαιδευτικά δεδομένα, και ως εκ τούτου απουσιάζει η σχετική βιβλιογραφία και έρευνα από τον ελληνικό χώρο. Μέσα από βιβλιογραφική και διαδικτυακή ανασκόπηση σχετικών μελετών που έχουν διεξαχθεί κυρίως στην Αγγλία, γίνεται προσπάθεια να εντοπιστούν τα χαρακτηριστικά των επιτυχημένων διασχολικών συνεργασιών, καθώς και οι επιπτώσεις που μπορούν αυτές να επιφέρουν στην εν γένει βελτίωση ενός εκπαιδευτικού συστήματος. Στη συνέχεια, αξιοποιούνται εμπειρικά δεδομένα από τη δικτύωση (οριζόντια συνεργασία) που αναπτύχθηκε μεταξύ των εννέα (9) Επαγγελματικών Λυκείων – ΕΠΑ.Λ., στο πλαίσιο της πιλοτικής εφαρμογής του Προγράμματος «Μία Νέα Αρχή στα ΕΠΑ.Λ. - ΜΝΑΕ» κατά το Σχολικό Έτος 2017-2018. Πιο συγκεκριμένα, η παρούσα εργασία διαρθρώνεται ως εξής: Στο Πρώτο Μέρος γίνεται μία θεωρητική προσέγγιση του θέματος των διασχολικών συνεργασιών. Περιλαμβάνει τα κεφάλαια 1 έως 3. Στο 1ο Κεφάλαιο προσεγγίζεται το θέμα των διασχολικών συνεργασιών, με βάση την εικόνα που αυτές παρουσιάζουν στο πλαίσιο της ελληνικής εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Γίνεται μία σύντομη αναδρομή σε σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις, ενώ δίνεται έμφαση στις πιο πρόσφατες από αυτές, και κυρίως στις ρυθμίσεις που αφορούν την ανάπτυξη μίας δικτύωσης σχολείων στο πλαίσιο του Προγράμματος ΜΝΑΕ. Στο 2ο Κεφάλαιο η προσέγγιση του θέματος των διασχολικών συνεργασιών γίνεται με βάση τον τρόπο που αυτές λειτουργούν στο πλαίσιο τριών (3) ευρωπαϊκών εκπαιδευτικών συστημάτων: αγγλικού, ολλανδικού και φινλανδικού. Μεγαλύτερη έμφαση δίνεται στην παρουσίαση του τρόπου που οι διασχολικές συνεργασίες λειτουργούν στην Αγγλία, ενώ συντομότερα παρουσιάζεται ο τρόπος που αυτές λειτουργούν στην Ολλανδία και στη Φινλανδία. Τα κριτήρια επιλογής των συγκεκριμένων χωρών, έχουν να κάνουν με τα πολύ επιτυχημένα εκπαιδευτικά συστήματα που αυτές διαθέτουν, καθώς και με το γεγονός ότι το ολλανδικό και το φινλανδικό σύστημα παρουσιάζουν κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, που τα διαφοροποιούν από αυτό της Αγγλίας: το μεν εκπαιδευτικό σύστημα της Ολλανδίας χαρακτηρίζεται από μεγάλη ελευθερία, της δε Φινλανδίας χαρακτηρίζεται από την απουσία γραπτών δοκιμασιών μεταξύ των μαθητών, προκειμένου να γίνει η αξιολογική κατάταξη των σχολείων. Στο 3ο Κεφάλαιο παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά και οι συνέπειες των διασχολικών συνεργασιών, με βάση έρευνες που έχουν γίνει για τις συνεργασίες μεταξύ σχολείων στην Αγγλία. Πιο συγκεκριμένα, παρουσιάζονται οι συνέπειες που αυτές επιφέρουν στη σχολική ηγεσία, στην επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών, στα μαθησιακά αποτελέσματα, στη βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήματος και στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. Στο Δεύτερο Μέρος παρουσιάζεται το ερευνητικό τμήμα της εργασίας. Περιλαμβάνει τα κεφάλαια 4 έως 7. Στο 4ο Κεφάλαιο περιλαμβάνεται ο σκοπός και η αναγκαιότητα της παρούσας έρευνας, η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε, το δείγμα και τα ερευνητικά ερωτήματα. Στο 5ο Κεφάλαιο περιλαμβάνονται τα ενδεικτικά αποτελέσματα της έρευνας, ανά ερευνητικό άξονα και ανά ερευνητικό ερώτημα. Στο 6ο Κεφάλαιο περιλαμβάνονται τα συμπεράσματα τα οποία αναδεικνύονται από την παρούσα έρευνα, ανά ερευνητικό άξονα και ανά ερευνητικό ερώτημα. Στο 7ο Κεφάλαιο περιλαμβάνονται ορισμένα γενικότερα συμπεράσματα και προβληματισμοί που αναδύονται από την παρούσα έρευνα. Ακολουθεί η παράθεση των παντός είδους αναφορών που αξιοποιήθηκαν για την εκπόνηση της εργασίας. Στο τέλος, παρατίθεται το Παράρτημα με τον οδηγό της συνέντευξης.