Αυτοεθνογραφική έρευνα: Η διαδρομή του ηθοποιού ως «ταξίδι» αυτογνωσίας και σωματικής επιτέλεσης. Η εκπαιδευτική διαδικασία του «Κέντρου έρευνας των Γιέρζι Γκροτόφσκι και Τόμας Ρίτσαρντς» και της ηθοποιού Ρένα Μιρέσκα για την τεχνική των «σωματικών δράσεων» και των «πλαστικών ασκήσεων»

Abstract

Η ανά χείρας διπλωματική εργασία είναι μια μελέτη περίπτωσης με τα ερευνητικά δεδομένα να στηρίζονται στη βιωματική εμπειρία της ερευνήτριας στα εργαστήρια πρακτικής εκπαίδευσης του «Κέντρου έρευνας των Γιέρζι Γκροτόφσκι και Τόμας Ρίτσαρντς» και της πολωνής ηθοποιού, Ρένα Μιρέσκα. Το υλικό της έρευνας καταγράφεται σε τετράδια σημειώσεων/ημερολόγιο της ερευνήτριας και αποκαλύπτει σε βάθος την ανθρώπινη εμπειρία. Η έρευνα ανήκει στο πεδίο ποιοτικής έρευνας χρησιμοποιώντας την αυτοεθνογραφία ως στρατηγική προσέγγισης των ερευνητικών ερωτημάτων και την εξαγωγή συμπερασμάτων. Όλη η έρευνα μπορεί να συνοψιστεί ως ένα «ταξίδι» προς τον βαθύτερο πυρήνα του ανθρώπου με εμπειρίες που τις χαρακτηρίζει η κεντρικότητα του σώματος. Τα κύρια ερευνητικά ζητήματα που θα μας απασχολήσουν αφορούν στην τελετουργική επιτέλεση του ρόλου που ανιχνεύει τις υπνώττουσες ψυχοσωματικές δυνάμεις του ηθοποιού και τον καλεί σε ένα «ταξίδι» αυτογνωσίας με προορισμό τη συνάντηση με τον «εαυτό», την ετερότητα, το διαφορετικό, τον «άλλο». Έτσι ο ηθοποιός δεν υποδύεται έναν χαρακτήρα, αλλά αναθερμαίνει μία δική του εσωτερική εμπειρία που σωματοποιείται στην επιτέλεσή του. Ο ρόλος δομείται πάνω στην ανυπόκριτη συνάντηση με τον ηθοποιό-άνθρωπο με εργαλεία τις ζωντανές «σωματικές-φωνητικές δράσεις» που αποκαλύπτουν αυτή τη σχέση. Δίνεται έμφαση στη σχέση δασκάλου-μαθητή και στον τρόπο μετάδοσης της γνώσης με αναφορά στα ψυχοπαιδαγωγικά μαθησιακά αποτελέσματα. Η καλλιτεχνική διαδρομή του ηθοποιού αποκαλύπτει μία νέα γνώση που ένα μέρος της συνδέει την πορεία προς τη δημιουργία με την πορεία προς την απελευθέρωση του ανθρώπου-ηθοποιού. Το «σώμα» απαλλαγμένο από κοινωνικά στερεότυπα, συναντάει την καθαρή επιθυμία του ηθοποιού στην δημιουργική ζωντανή ερμηνεία. Η διαδρομή προς τη «δημιουργία», ως ενσυνείδητη πράξη, αλλά και το ίδιο το «δημιούργημα» γίνεται μία επαναστατική πράξη απαλλαγής από όλα όσα φέρει το «σώμα» και δεν είναι δικά του, ενώ παράλληλα δίνει την ελπίδα να οραματιστούμε, την πράξη της υποκριτικής ως μία πράξης που ανοίγει τον δρόμο για μία αυθεντική «συνάντηση» με τον «εαυτό», και με τον «άλλο», με την τέχνη του θεάτρου να οδηγεί σε νέους τρόπους εξανθρωπισμού του κόσμου.