Διαδικτυακό πληροφοριακό σύστημα για τη μέτρηση της ικανοποίησης νοσηλευόμενων από τις παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας

Abstract

Εισαγωγή: Ένα σύνολο προϊόντων νέας τεχνολογίας, όπως φορητές συσκευές, δίνουν τη δυνατότητα ενσωμάτωσης και χρήσης ηλεκτρονικών ερωτηματολογίων με σκοπό τη διεξαγωγή ερευνών. Στον τομέα της υγείας ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αποτίμηση και αξιολόγηση του βαθμού ικανοποίησης των νοσηλευόμενων από τις παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας. Σκοπός: Αντικείμενο της παρούσας διδακτορικής εργασίας είναι να εντοπίσει και να διερευνήσει τα κριτήρια με τα οποία μπορεί: (1) να δημιουργηθεί μία έγκυρη κλίμακα για τη μέτρηση του βαθμού της ικανοποίησης των ασθενών από τις παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας, (2) να αξιολογηθεί το νοσηλευτικό ίδρυμα περαιτέρω από τους ασθενείς, (3) να εντοπιστούν οι ελλείψεις του νοσηλευτικού ιδρύματος, (4) να αξιολογηθούν οι Επαγγελματίες Υγείας, που εργάζονται στο Νοσοκομείο, για τις παρεχόμενες φροντίδες και κατ’ επέκταση να αξιοποιηθούν κατάλληλα από τους φορείς υγείας και (5) να δημιουργηθεί μία εύχρηστη διαδικτυακή εφαρμογή, η χρήση της οποίας θα γίνεται μέσω φορητών συσκευών, για τη μέτρηση της ικανοποίησης των νοσηλευόμενων ασθενών, προσαρμόσιμη σε οποιοδήποτε τμήμα, δημόσιου ή ιδιωτικού φορέα υγείας της Ελλάδας. Μέθοδος: Αρχικά για την παρούσα ερευνητική μελέτη πραγματοποιήθηκε Πιλοτική Δοκιμή του έντυπου ερωτηματολόγιου για να προσδιορισθεί η λειτουργικότητα και εγκυρότητα του. Οι παρατηρήσεις της Πιλοτικής Δοκιμής χρησιμοποιήθηκαν για να διαμορφωθεί η οριστική δομή του ερωτηματολόγιου. Στη συνέχεια διεξήχθη Πιλοτική Δοκιμή Διανομής του έντυπου ερωτηματολόγιου στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) του Γενικού Νοσοκομείου (Γ.Ν.) της 6ης Υ.ΠΕ. Πελοποννήσου και σε τρία Κέντρα Υγείας του Νομού Λακωνίας, για να μελετηθεί ως προς την αξιοπιστία και εγκυρότητα του. Κατά την παρούσα έρευνα πραγματοποιήθηκε η προσαρμογή των έντυπων ερωτηματολογίων για νοσηλευόμενους και σε ηλεκτρονική μορφή, ώστε η συμπλήρωση τους να πραγματοποιείται μέσω του διαδικτύου από φορητές συσκευές, Smartphone και Tablet PC. Συγχρόνως, προστέθηκε μία ακόμη ενότητα στο ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο, που καλείται «Επιπρόσθετα Στοιχεία», η οποία περιλαμβάνει ερωτήσεις για τον προσδιορισμό μιας εύχρηστης συσκευής για την εγκατάσταση του συστήματος. Ηλιούδη Ν. Σταματία II Διδακτορική Διατριβή Αποτελέσματα: Κατά την Πιλοτική Δοκιμή Διανομής του έντυπου ερωτηματολογίου ο πληθυσμός της έρευνας ήταν 786 άτομα. Τα αποτελέσματα της Πιλοτικής Δοκιμής Διανομής έντυπου ερωτηματολόγιου απέδειξαν ότι το ερωτηματολόγιο χαρακτηρίζεται από υψηλό επίπεδο αξιοπιστίας και εγκυρότητας (Cronbach α=0,95). Το πλήθος δείγματος ήταν 512 ερωτηθέντες, από τους οποίους 384 νοσηλευόμενοι (ποσοστό ανταπόκρισης 75%) σημπλήρωσαν το ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο, με τη χρήση του διαδικτυακού συστήματος (61% Γ.Ν. Αττικής και 39% Γ.Ν. Πελοποννήσου), μέσω φορητών συσκευών. Το μεγαλύτερο ποσοστό των νοσηλευόμενων ήταν έγγαμοι, Έλληνες πολίτες, ηλικίας 45-64, απόφοιτοι μέσης εκπαίδευσης, με ασφαλιστικό φορέα, κυρίως, το ΙΚΑ και τον ΟΓΑ, οι οποίοι προσήλθαν για έκτακτο πρόβλημα υγείας. Επιπλέον, κατά την επιλογή συσκευής για τη χρήση του διαδικτυακού συστήματος η πλειονότητα του πληθυσμού της έρευνας και στα δύο νοσοκομεία προτίμησε τη χρήση του Tablet PC, έναντι του κινητού τηλεφώνου (Smartphone) (86%-14% Γ.Ν. Αττικής και 87%-13% Γ.Ν. Πελοποννήσου). Αναφορικά με το Διαδικτυακό Σύστημα προκύπτει ότι ενώ το σύνολο των νοσηλευόμενων θεωρούν ότι είναι ελάχιστα εξοικειωμένοι με τη χρήση φορητών συσκευών, ωστόσο βρίσκουν πολύ εύκολη την ενασχόληση τους με αυτό. Επιπλέον, σχετικά με τον τύπο της συσκευής, οι χρήστες εμφανίζονται περισσότερο ικανοποιημένοι από το μέγεθος του Tablet PC, λόγω της μεγάλης οθόνης, γεγονός που κάνει τους χαρακτήρες πιο ευδιάκριτους, οι επιλογές του Διαδικτυακού Συστήματος εμφανίζονται χωρίς αναδιπλώσεις ή πτυσσόμενα μενού, στοιχεία που ενισχύουν την ευχρηστία του Συστήματος. Συμπεράσματα: Η μέτρηση της ικανοποίησης των νοσηλευόμενων στην παρούσα μελέτη αποδεικνύει την υψηλή ποιότητα των ιατρικών και νοσηλευτικών υπηρεσιών. Εξαίρεση αποτελούν οι παράγοντες ενημέρωση και συναισθηματική υποστήριξη από το νοσηλευτικό προσωπικό και η απουσία συμμετοχής των ίδιων των ασθενών στην λήψη αποφάσεων, αναφορικά με τη θεραπευτική αγωγή. Σχετικά με την συσχέτιση ικανοποίησης με την υποδομή-εξοπλισμό υπάρχει ανάγκη βελτίωσης, καθώς και στην ποιότητα φαγητού, τη διαφύλαξη της ιδιωτικότητας και τη συνεχή ενημέρωση του ασθενούς για τις διαδικασίες που οφείλει να ακολουθεί τόσο κατά την υποδοχή όσο και κατά την παραμονή του στο νοσοκομείο. Επιπλέον, είναι αξιοσημείωτο ότι αν και οι χρήστες του διαδικτυακού συστήματος δεν θεωρούν ότι είναι εξοικειωμένοι με τη χρήση νέων τεχνολογιών, ωστόσο χρησιμοποίησαν με ευκολία και τις δύο συσκευές Ηλιούδη Ν. Σταματία III Διδακτορική Διατριβή της μελέτης. Το γεγονός αυτό ενθαρρύνει τη διεξαγωγή ερευνών με τη χρήση των νέων τεχνολογιών για λόγους ευκολίας τόσο κατά τη συλλογή, αποθήκευση και επεξεργασία όσο και για λόγους αξιοπιστίας και ασφάλειας των δεδομένων/αποτελεσμάτων.