Σχέση των παραγόντων ρύπανσης εσωτερικού περιβάλλοντος και της κατάστασης υγείας των παιδιών προσχολικής ηλικίας (3-6 ετών)

Abstract

Εισαγωγή: Η ρύπανση του εσωτερικού περιβάλλοντος αποτελεί το πρώτο από τα έξι μεγαλύτερα προβλήματα υψηλού κινδύνου για την υγεία και την πρώτη πηγή από τις δεκαοκτώ γνωστές πηγές κινδύνου για καρκίνο, προκαλεί ετησίως χιλιάδες θανάτους, εκατομμύρια νοσήματα και ανυπολόγιστες οικονομικές ζημιές. Παρά τη μεγάλη σημασία της εσωτερικής ρύπανσης και τη διαπίστωση και τεκμηρίωση της επικινδυνότητάς της, οι γνώσεις του κοινού και τα κονδύλια που διατίθενται για την αντιμετώπισή της υπολείπονται των αντίστοιχων για την εξωτερική ρύπανση, γεγονός που καθιστά επιτακτικότερη την ανάγκη της αφύπνισης, της διάδοσης της γνώσης και της λήψης προστατευτικών μέτρων. Σκοπός: Η διερεύνηση της σχέσης των παραγόντων ρύπανσης του εσωτερικού περιβάλλοντος και της κατάστασης υγείας των παιδιών προσχολικής ηλικίας (3-6 ετών). Ειδικότερα επιδιώκεται η συσχέτιση των αποτελεσμάτων με την καθημερινή φυσική δραστηριότητα των παιδιών, την εμφάνιση συμπτωμάτων από το αναπνευστικό σύστημα ή οξέων και χρόνιων αναπνευστικών νόσων, την παρουσία συνοδών νοσημάτων και το περιβάλλον της οικίας. Υλικό-Μέθοδος: Η παρούσα ερευνητική εργασία είναι μη πειραματική, περιγραφική με χαρακτήρα επισκόπησης και συγχρονικό σχεδιασμό, στοχεύοντας στον έλεγχο συγκεκριμένων θεωρητικών υποθέσεων και στη διερεύνηση ερευνητικών ερωτημάτων. Το δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 126 γονείς παιδιών προσχολικής ηλικίας, που προσήλθαν στις υπηρεσίες της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας του νομού Κορινθίας. Η συλλογή του εμπειρικού υλικού πραγματοποιήθηκε με τη χρήση ερωτηματολογίου που περιελάμβανε μια κλίμακα 31 ερωτήσεων, με τη μέθοδο των προσωπικών δομημένων συνεντεύξεων. Τα δεδομένα αναλύθηκαν με τη μέθοδο της περιγραφικής στατιστικής και της διασταυρωμένης πινακοποίησης με τη στατιστική δοκιμασία Chi Square Test. Για τη σύγκριση ποσοτικών μεταβλητών μεταξύ δύο ομάδων χρησιμοποιήθηκε το t στατιστικό τεστ ανεξάρτητων δειγμάτων, ενώ μεταξύ περισσότερων από δύο ομάδων χρησιμοποιήθηκε ο παραμετρικός έλεγχος ανάλυσης διασποράς ANOVA. Προκειμένου να ελεγχθεί η ύπαρξη γραμμικής σχέσης μεταξύ των ποσοτικών μεταβλητών, χρησιμοποιήθηκε ο παραμετρικός συντελεστής συσχέτισης του Pearson. Η στατιστική ανάλυση των αποτελεσμάτων έγινε με το πρόγραμμα SPSS 22.0. Αποτελέσματα: Οι γονείς εκτιμούν θετικότατα τη γενική κατάσταση υγείας των παιδιών τους καθώς την χαρακτηρίζουν ως άριστη (49,2%) και πολύ καλή/καλή (49,2%), χωρίς ιδιαίτερους περιορισμούς σε καθημερινές δραστηριότητες λόγω προβλημάτων υγείας, χωρίς παρουσία συναισθηματικών προβλημάτων ή προβλημάτων συμπεριφοράς, αλλά και προβλημάτων που σχετίζονται με τον ρόλο της σωματικής τους λειτουργικότητας. Προσδιόρισαν την εμφάνιση βήχα που αποτέλεσε κοινό σύμπτωμα των παιδιών τους σε περίπτωση κρυολογήματος (85,7%), επεισόδια συριγμού (15,1%), την παρουσία κάποιας αναπνευστικής νόσου (26,2%), καθώς και εμφάνιση βρογχίτιδας (31,7%), βρογχιολίτιδας (23%), λαρυγγίτιδας (22,2%), ρινίτιδας (21,4%), ασθματικής βρογχίτιδας (11,1%) και πνευμονίας (1,6%). Σύμφωνα με τους συμμετέχοντες, η συντριπτική πλειοψηφία των παιδιών τους δεν εμφάνισε άσθμα (92,9%), εμφανίζοντας ωστόσο κάποιες αλλεργικές αντιδράσεις, κυρίως σε φάρμακα (15,1%). Η πλειοψηφία των οικογενειών ήταν τετραμελής (46%), κατοικούσαν σε σπίτια με 5 δωμάτια (29,4%) και 4 δωμάτια (27,8%) αντίστοιχα, ενώ σχεδόν τα μισά παιδιά του δείγματος της μελέτης δεν μοιράζονταν το υπνοδωμάτιό τους με άλλα άτομα (48,4%). Το καλοριφέρ αποτέλεσε το κύριο είδος θέρμανσης που χρησιμοποιείται στο σπίτι, είτε ως μοναδικό είδος θέρμανσης (40,5%) είτε σε συνδυασμό με άλλα συστήματα καύσης όπως τζάκια (22,2%), ξυλόσομπες (5,6%) και κλιματιστικά (4%). Η πλειοψηφία των γονιών επιβεβαίωσε την ύπαρξη κλιματιστικού μηχανήματος στο σπίτι (70,6%), ενώ αντίθετα δήλωσε πως δεν έχει ζώα στο σπίτι (73%). Επίσης, δήλωσε ότι δεν καπνίζει εντός της οικίας (67,5%), με τους περισσότερους από τους μισούς εξ’ αυτών, να δηλώνουν ότι είναι οι μοναδικοί καπνιστές στο σπίτι (53,7%). Συμπεράσματα: Η βελτίωση της ποιότητας του αέρα συνιστά ένα εξαιρετικά πολυσύνθετο πρόβλημα, καθώς οι διάφορες ρυπογόνες ουσίες παράγονται τόσο σε εξωτερικούς όσο και σε εσωτερικούς χώρους, κάτι που συνιστά πολύ δύσκολη τη μείωσή τους. Ωστόσο, αποτελεί επιτακτική ανάγκη, δεδομένων των επιβλαβών επιπτώσεων των ρύπων στην ανθρώπινη υγεία, ιδιαιτέρως των ευπαθών κοινωνικών ομάδων, στις οποίες ανήκουν και τα παιδιά. Η σημασία της βελτίωσής του αέρα που αυτά αναπνέουν, καταδεικνύεται από το γεγονός ότι σχεδόν ολόκληρη την ημέρα τους βρίσκονται μέσα στο οικιακό και στο σχολικό περιβάλλον. Οι γονείς αποτελούν το βασικότερο πρότυπο για τα παιδιά τους και είναι πολύ σημαντικό, με τη συμμετοχή όλης της οικογένειας, να πάρουν μέτρα τόσο για την πρόληψη όσο και για την καταπολέμηση των νοσημάτων μέσα στα ίδια τους τα σπίτια. Η απαγόρευση του καπνίσματος, ο καλός αερισμός ή εξαερισμός όλου του σπιτιού, η επιμελής καθαριότητα, η αποφυγή ερεθιστικών ουσιών και η απομάκρυνση όσο το δυνατό περισσότερων αλλεργιογόνων, θα μειώσει τον κίνδυνο δημιουργίας ενός επιβλαβούς για την υγεία περιβάλλοντος. Το υγιεινό περιβάλλον μέσα στο σπίτι, στο χώρο της δουλειάς, στα σχολεία, στους βρεφονηπιακούς σταθμούς και στους δημόσιους χώρους, είναι καθήκον όλων μας. Για το λόγο αυτό χρειάζεται μια εκτενής και συνεχής ενημέρωση, που θα έχει στόχο την κατανόηση των κινδύνων της ρύπανσης μέσα στα σπίτια μας, ώστε όλοι να πάρουμε τα αναγκαία μέτρα.