Η Persona Doll ως εργαλείο πρόληψης της σχολικής βίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας

Abstract

Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η ενασχόληση με το φαινόμενο της σχολικής βίας και η χρήση της εκπαιδευτικής πρακτικής persona doll ως ένα εργαλείο για την πρόληψη τέτοιων φαινομένων στον σχολικό χώρο. Ήδη από την προσχολική ηλικία παρατηρείται να λαμβάνει χώρα το φαινόμενο της ετερότητας το οποίο δυστυχώς οδηγεί σε δυσάρεστα αποτελέσματα τα οποία σχετίζονται με την επιθετικότητα αλλά και τη σχολική βία. Άλλωστε έχει παρατηρηθεί ότι το σχολικό περιβάλλον πάμπολλες φορές ενισχύει τέτοιες συμπεριφορές και καλλιεργεί τις κατάλληλες προϋποθέσεις για την εμφάνιση του ρατσισμού, την εκδήλωση προκαταλήψεων αλλά και την ισχυροποίηση επιθετικών συμπεριφορών. Συγκεκριμένα επιχειρείται η εμβάθυνση στο φαινόμενο της σχολικής βίας αλλά και της σχολικής επιθετικότητας. Πιο συγκεκριμένα θα προσεγγίσουμε το εν λόγω φαινόμενο της επιθετικότητας και θα επικεντρωθούμε στο σχολικό περιβάλλον προσχολικής ηλικίας με σκοπό να αποτυπώσουμε όλες τις εκφάνσεις του συγκεκριμένου φαινομένου. Εν συνεχεία θα επιχειρήσουμε να επισημάνουμε τους κύριους ορισμούς και έννοιες που έχουν δοθεί κατά καιρούς στον όρο βία παραθέτοντας τις επιμέρους μορφές της. Ακολούθως θα αναπτυχθούν συγκεκριμένες θεωρίες οι οποίες σχετίζονται με τον όρο της επιθετικότητας και θα τονιστούν οι σχέσεις αλληλεπίδρασης που προκύπτουν μεταξύ του φαινομένου της επιθετικότητας με ψυχοκοινωνικούς παράγοντες. Όπως ήδη προαναφέρθηκε ο σκοπός της χρήσης του συγκεκριμένου εργαλείου της persona doll είναι η πρόληψη της σχολικής επιθετικότητας για τον λόγο αυτό θα γίνει μία προσπάθεια σύνδεσης του φαινομένου της σχολικής βίας με το εργαλείο της persona doll. Στην πορεία της εργασίας θα προσεγγίσουμε διεξοδικώς τις persona dolls παραθέτοντας λεπτομερώς και αναλύοντας έννοιες και λέξεις-κλειδιά οι οποίες κατά κύριο λόγο θα βοηθήσουν στην αποδόμηση του όρου καθώς και στην εμβάθυνση του σκοπού του. Κατόπιν έχοντας ως σκοπό την αποσαφήνιση των πολλαπλών διαστάσεων του μεθοδολογικού εργαλείου θα διενεργηθεί μία σύντομη εξέταση του όρου στη διάρκεια των ετών έτσι ώστε να γνωστοποιηθούν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες αναπτύχθηκε. Κύριο μέλημα της συγκεκριμένης έρευνας είναι η μελέτη του σημείου σύνδεσης και προληπτικής δράσης που μπορεί να προκαλέσει η persona doll ώστε να επιτευχθούν οι αποφυγές συγκρούσεων στο σχολικό περιβάλλον της προσχολικής ηλικίας. Το δεύτερο μέρος της παρούσας εργασίας περιλαμβάνει το ερευνητικό κομμάτι στο οποίο συγκαταλέγονται τα αποτελέσματα που προέκυψαν μέσω της διαδικασίας της παρέμβασης με τη χρήση του μεθοδολογικού εργαλείου persona doll. Πιο συγκεκριμένα αυτό το οποίο επιχειρείται είναι η καταγραφή και η ανάλυση των συγκριτικών αποτελεσμάτων τα οποία προκύπτουν μετά την παρέμβαση του μεθοδολογικού εργαλείου μέσω της χρήσης δύο ερωτηματολογίων. Ειδικότερα το πρώτο ερωτηματολόγιο διατίθεται στους γονείς των παιδιών οι οποίοι τοποθετούνται μέσω των προσωπικών τους απόψεων απαντώντας στις ερωτήσεις του ερωτηματολογίου. Οι τοποθετήσεις των γονέων μέσω του ερωτηματολογίου σχετίζονται με προβλήματα συμπεριφοράς τα οποία μπορεί να εντοπίσουν οι ίδιοι στα παιδιά τους αλλά παράλληλα και με φαινόμενα εκφοβισμού στις περιπτώσεις όπου τα παιδιά τους λειτουργούν ως δέκτες τέτοιων συμπεριφορών. Κατόπιν διανέμεται εκ νέου το ερωτηματολόγιο στους γονείς μετά τη δράση. Όπως ήδη επισημάναμε η εργασία έχει ως κύριο σκοπό τη συγκριτική θεώρηση των απόψεων πριν και μετά την παρέμβαση. Το δεύτερο ερωτηματολόγιο διανέμεται στη νηπιαγωγό η οποία καλείται να απαντήσει σε ζητήματα τα οποία σχετίζονται με τη συμπεριφορά των παιδιών αλλά και την επιθετικότητα που μπορεί να προβάλλουν κάποια παιδιά πριν την παρέμβαση. Κατόπιν μετά την παρέμβαση η νηπιαγωγός καλείται εκ νέου να απαντήσει στο ερωτηματολόγιο για τα ίδια ζητήματα. Βασικός στόχος των ερωτηματολογίων και γενικότερα της ερευνητικής ανάλυσης είναι η διερεύνηση του δείκτη της επιθετικότητας μετά την παρέμβαση της δράσης έχοντας ως γνώμονα την πιθανότητα μείωσης του δείκτη. Αυτό το οποίο προέκυψε είναι πως η χρήση της persona doll παρουσιάζεται να επιφέρει αποτελέσματα μετά την εκπαιδευτική παρέμβαση, δεδομένου πως οι τιμές διαφοροποιούνται αισθητά συγκριτικά με τις τιμές, οι οποίες καταγράφονται πριν την παρέμβαση. Σημαντικές διαφοροποιήσεις σημειώνονται κυρίως σε όσα καταγράφονται στις απαντήσεις του ερωτηματολογίου που τέθηκαν στη νηπιαγωγό μετά την παρέμβαση με την persona doll. Συμπερασματικά, η persona doll μπορεί σαφώς να αποτελέσει εργαλείο που προσανατολίζεται στην αναστολή και την εξάλειψη φαινομένων βίας στην ενδοσχολική πραγματικότητα της προσχολικής αγωγής. Εξαιτίας της φύσης της αλλά και του σκοπού για τον οποίο έχει εμπνευστεί, δημιουργούνται δυνατότητες, ώστε να επικεντρωθεί με ακρίβεια και επιτυχία προς αυτόν τον στόχο.