Αξιολόγηση των νέων προγραμμάτων σπουδών της Φυσικής Λυκείου με βάση τις απόψεις των εκπαιδευτικών των πιλοτικών σχολείων εφαρμογής

Abstract

Σκοπός της έρευνας είναι η αξιολόγηση των νέων Π.Σ. της φυσικής λυκείου, επί τη βάσει της σύγκρισης μεταξύ της επιδιωκόμενης από τους κατασκευαστές τους και της προσλαμβανόμενης από τους εκπαιδευτικούς, μορφής τους. Ερευνητικά ερωτήματα: Ποια είναι τα βασικά στοιχεία τα οποία χαρακτηρίζουν τα νέα Π.Σ. φυσικής λυκείου, σύμφωνα με τους κατασκευαστές τους και με ποιο τρόπο αυτά τα στοιχεία αναγνωρίζονται από τους εκπαιδευτικούς; Ποιες λειτουργικές αδυναμίες των νέων Π.Σ. φυσικής λυκείου εντοπίζουν οι εκπαιδευτικοί στα νέα Π.Σ. φυσικής λυκείου; (οι λειτουργικές αδυναμίες μπορεί να αφορούν στο επίπεδο της διατύπωσης των προσδοκώμενων μαθησιακών αποτελεσμάτων, της καταλληλότητας του περιεχομένου για το γνωστικό επίπεδο των μαθητών, της καταλληλότητας της διάταξης και του βηματισμού (του χρόνου που αντιστοιχεί σε κάθε ενότητα) των διαφόρων τμημάτων του περιεχομένου, της επαρκούς διασύνδεσης ανάμεσα στα Π.Σ. του ίδιου μαθήματος μεταξύ διαφορετικών βαθμίδων, της επαρκούς διασύνδεσης και του χρονισμού προαπαιτούμενων γνώσεων και της εφαρμοσιμότητας των νέων Π.Σ. λαμβάνοντας υπόψη της συνθήκες των σχολικών μονάδων της χώρας, τα εκπαιδευτικά μέσα και εργαλεία, τα νέα στοιχεία ή τα πιθανά καινοτόμα στοιχεία που εισάγονται κ.λπ.). Ποια λειτουργικά πλεονεκτήματα εντοπίζουν οι εκπαιδευτικοί στα νέα Π.Σ. φυσικής λυκείου; (αναφορικά με παραπλήσια ζητήματα με αυτά που αναφέρονται στο προηγούμενο ερευνητικό ερώτημα) Ποιες δυσκολίες αναμένουν ότι θα αντιμετωπίσουν οι εκπαιδευτικοί κατά την εφαρμογή των νέων Π.Σ. φυσικής λυκείου; Ποιες προτάσεις διατυπώνουν για τη βελτίωσή τους με στόχο την επιτυχή εφαρμογή τους στην πράξη; Μέθοδος: Συνεντεύξεις με 9 εκπαιδευτικούς φυσικής πιλοτικών λυκείων εφαρμογής των νέων Π.Σ. την τρέχουσα σχολική χρονιά (εκπαιδευτικοί από πρότυπα και πειραματικά σχολεία). Χρόνος διεξαγωγής: Οκτώβριος-Νοέμβριος 2022 Τρόπος διεξαγωγής: Εξ’ αποστάσεως-Καταγραφή Συμπεράσματα: Το νέο προγράμμα σπουδών της φυσικής λυκείου προάγει τις αρχές της μη διάκρισης, της πολυπολιτισμικότητας και της ανεκτικότητας, δίνει έμφαση στην εξάλειψη των ανισοτήτων προβλέποντας παράλληλες παροχές για μαθητές με ξεχωριστές μαθησιακές ανάγκες. Οι στόχοι τους συνάδουν με τις μελλοντικές ανάγκες των παιδιών. Επιπλέον, ακολουθεί τις επιστημονικές εξελίξεις, προάγει την κριτική σκέψη, εστιάζει στην εκμάθηση της επιστημονικής μεθοδολογίας και της λογικής που την συνοδεύει. Το προγράμμα σπουδών έχει διαθεματικό περιεχόμενο και προάγει την ενεργή συμμετοχή του μαθητή. Επιπλέον, από τις απόψεις των εκπαιδευτικών που συμμετείχαν στην έρευνα αναδεικνύεται ότι το πρόγραμμα σπουδών είναι γραμμένο με σαφήνεια και οι εξηγήσεις σχετικά με το ποιες διδακτικές προσεγγίσεις θα χρησιμοποιηθούν είναι σαφείς και κατανοητές, ο ρόλος των εκπαιδευτικών είναι καθορισμένος. Προέκυψε ότι οι εκπαιδευτικοί προσλαμβάνουν τις ενότητες του νέου προγράμματος σπουδών της φυσικής ως μια σπειροειδή δομή: συνδεδεμένες με άλλες ενότητες του μαθήματος και κατάλληλες για το επίπεδο της γνωστικής και ψυχοκινητικής ανάπτυξης των μαθητών. Οι ενότητες του προγράμματος σπουδών πιστεύεται ότι περιλαμβάνουν μη περίπλοκο περιεχόμενο, βελτιώνουν τις ατομικές δεξιότητες και προτείνουν προσεγγίσεις που βασίζονται στην καθημερινή ζωή. Οι διαθεματικές προσεγγίσεις σύμφωνα με τους εκπαιδευτικούς είναι μείζονος σημασίας καθώς επιτρέπουν την σφαιρική προσέγγιση της γνώσης. Εν συνεχεία διαπιστώθηκε ότι η στοχοθεσία του νέου προγράμματος σπουδών είναι κατάλληλη για τα γνωστικά, συναισθηματικά, ψυχοκινητικά και αναπτυξιακά επίπεδα ετοιμότητας. Ενώ οι εκπαιδευτικοί απάντησαν ότι οι ευρύτεροι στόχοι στο πρόγραμμα σπουδών συνάδουν με τους γενικούς στόχους του μαθήματος της φυσικής, παράλληλα πιστεύουν ότι οι δραστηριότητες στις σχολικές μονάδες δεν προσαρμόζονται εύκολα στις περιβαλλοντικές συνθήκες, οι υλικοτεχνικές εγκαταστάσεις δεν υποστηρίζουν τις δραστηριότητες και ο χρόνος που αφιερώνεται είναι ανεπαρκής και όχι ισορροπημένος. Οι εκπαιδευτικοί δεν βρίσκουν αρκετό τον χρόνο προβλέπεται για την υλοποίηση του αναλυτικού προγράμματος. Οι εκπαιδευτικοί στην ουσία αποδίδουν τις δυσκολίες που συναντούν κατά μεγάλο βαθμό στην υφιστάμενη εκπαιδευτική πολιτική και την απουσία υποστήριξης του έργου τους από την πολιτεία προκειμένου να εφαρμόσουν αποτελεσματικά το πρόγραμμα σπουδών και να προσφέρουν ισότιμη ποιοτική εκπαίδευση σε όλους. Αναγκαία κρίνουν την υποστήριξη με την μορφή επιμορφώσεων και με την μορφή της παροχής οικονομικών πόρων στις σχολικές μονάδες για να εξασφαλίσουν την απαραίτητη υλικοτεχνική υποδομή.